Caiff y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig ei arwain ar y cyd gan y Parchg Ddr Tania ap Siôn a'r Parchg Ganon Ddr Randolph Ellis.

Mae’r Prosiect yn ymwneud â ‘man’ a ‘gweddi’ mewn ffyrdd newydd trwy astudiaethau ymchwil archwiliadol a damcaniaethol, sy’n tynnu ar ddisgyblaethau athroniaeth, diwinyddiaeth, ffenomenoleg, realaeth ddamcaniaethol, gwyddorau cymdeithasol, ac addysg.

Ynghylch y prosiect

Yn ganolog i ethos y Prosiect mae:

• hyrwyddo arfer nad yw'n cymryd mai'r safiad beirniadol yw'r llwybr rhagosodedig i drylwyredd a dealltwriaeth;
• rhoi pwyslais ar archwilio, dyfalu, ac antur o fewn yr ansicrwydd sydd mewn bydoedd datganoledig dynol.

Rhai enghreifftiau o’r meysydd sy'n cael eu hastudio o fewn y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig yw:

• datblygu ffenomenoleg gweddi a man cysegredig trwy drochi ac ymgysylltu'n uniongyrchol;
• datblygu sgwrs sy'n agor cymhlethdod man;
• ymwneud â man fel lle fel sy'n bodoli ynddo’i hun;
• ail-leoli a dad-ymhelaethu canologrwydd dynol mewn perthynas â mannau a phethau;
• tanseilio’r safbwynt ‘os yw pethau’n bodoli, maen nhw’n gwneud hynny er ein mwyn ni yn unig’;
• darganfod perthnasoedd rhwng man a gweddi;
• archwilio pwy sy'n meddiannu man cysegredig ac ym mha ffyrdd y maen nhw’n byw ynddo ac yn ei ddiffinio;
• ymchwilio i ‘gymunedau anweledig’ yn ymgysylltu â man cysegredig a gweddi, a’r hyn y gellir ei ddysgu oddi wrth y rhain;
• cwestiynu beth yw ‘man cysegredig’ a sut y caiff ei gydnabod;
• archwilio a yw man cysegredig yn fater cyhoeddus neu breifat.

Hanes y prosiect

Plannwyd y syniad am y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig yn 2007, pan ddaeth Randolph a Tania at ei gilydd i rannu eu diddordeb cyffredin yn y ceisiadau am weddïau a oedd yn cael eu gadael yng Nghapel Mair, Eglwys Gadeiriol Bangor. Roedd Tania ar gamau cynnar archwilio nodweddion ceisiadau am weddïau a oedd yn cael eu gadael mewn cyd-destunau cysylltiedig â'r eglwys, tra roedd Randolph yn archwilio hynodrwydd yr eglwys gadeiriol fel “lle agored” ac arwyddocâd hyn i weinidogaeth.

Rai blynyddoedd yn ddiweddarach, yn 2014, daeth y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig i fodolaeth yn ffurfiol mewn partneriaeth â Chanolfan y Santes Fair. Yn bur briodol, y gweithgaredd cyntaf a gomisiynwyd i’r Prosiect oedd datblygu cynnig ar gyfer ‘canolbwynt cysegredig’ yng Nghapel Mair Eglwys Gadeiriol Bangor (comisiwn a roddwyd gan gyn Ddeon yr Eglwys Gadeiriol, y Tra Pharchedig Ddr Sue Jones, sydd bellach yn Ddeon Eglwys Gadeiriol Lerpwl). Er na chymerwyd yr adroddiad terfynol a’r cynnig ar gyfer y comisiwn hwn ymlaen ar y pryd oherwydd newid yn arweinyddiaeth yr Eglwys Gadeiriol ym Mangor, mae’r ddogfen a ddeilliodd o hynny, The Report: Developing a shrinal-focus in the Lady Chapel of Bangor Cathedral (2015, a ddiwygiwyd yn 2016) yn arloesol i siapio a datblygu'n ehangach y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig.

Ymchwil i ymarfer

Gan fod trochi ac ymgysylltu'n uniongyrchol â man yn elfennau arwyddocaol a gaiff eu hystyried yn y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig, mae perthynas agos rhwng ymchwil ac ymarfer. Mae ymchwil o'r Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig yn llywio ac yn siapio ymarfer mewn nifer o gyd-destunau.

Mae enghreifftiau o hyn yn cynnwys datblygu:

• litwrgïau newydd ar gyfer mannau cysegredig penodol (gan gynnwys tri litwrgi newydd a luniwyd ar gyfer mannau cysegredig ar Ynys Môn: Gwasanaeth i Bererinion ar gyfer Iachau a Chyfanrwydd; Bendithio a Diolchgarwch am Gŵn; a Gwasanaeth Gŵyl Sant Tysilio 2019 Pren y Bywyd: Gwasanaeth bendithio);
• cyfres o lyfrau stori gwreiddiol ar gyfer ysgolion, Ymchwil Ysbrydol Randalph a’i Chwiliad am Ystyr.

Gwefan a chyhoeddiadau'r prosiect

Spring-Source yw gwefan swyddogol y Prosiect Gweddi a Mannau Cysegredig.

Gallwch weld cyhoeddiadau prosiect, fideos a recordiadau sain ar Gwefan Spring-Source.